Stonka ziemniaczana – rozpoznawanie, zapobieganie i zwalczanie szkodnika

Stonka ziemniaczana to jeden z najgroźniejszych szkodników ziemniaków w Polsce. Ten niewielki chrząszcz potrafi w krótkim czasie zniszczyć całe plantacje, powodując straty sięgające nawet 50% plonu. Właściwe rozpoznanie szkodnika i szybkie podjęcie działań ochronnych to klucz do udanej uprawy ziemniaków.

Jak wygląda stonka ziemniaczana?

Dorosła stonka ziemniaczana to chrząszcz o charakterystycznym wyglądzie. Osiąga długość 8-12 mm i ma owalny kształt. Jej najważniejszą cechą rozpoznawczą są żółto-pomarańczowe pokrywy skrzydeł z dziesięcioma czarnymi, podłużnymi paskami.

Jaja stonki ziemniaczanej

Jaja stonki są żółte lub pomarańczowe, owalne, o długości około 1,5 mm. Samica składa je grupami po 20-75 sztuk na spodniej stronie liści ziemniaków. Złożone jaja tworzą charakterystyczne skupiska łatwe do zauważenia podczas kontroli plantacji.

Larwy stonki ziemniaczanej

Larwy stonki to czerwono-pomarańczowe „robaczki” o długości do 15 mm. Mają miękkie ciało z czarną głową i czarnymi plamkami po bokach. Na początku rozwoju są bardzo małe, ale szybko rosną, przechodząc przez cztery stadia. To właśnie larwy powodują największe szkody, żerując na liściach ziemniaków.

Szkody wyrządzane przez stonkę

Stonka żywi się liśćmi ziemniaka. Szczególnie groźne są larwy, które w krótkim czasie mogą ogołocić całe rośliny z liści. Skutkiem jest zahamowanie wzrostu, mniejsze bulwy i znaczące obniżenie plonów.

Zarówno dorosłe osobniki, jak i larwy żerują na liściach ziemniaków, powodując charakterystyczne dziury oraz podgryzają blaszki liściowe. Największe szkody wyrządzają larwy, które w ciągu swojego rozwoju mogą całkowicie oskubać rośliny z liści, pozostawiając jedynie główne nerwy.

Jak monitorować plantacje stonki ziemniaczanej?

Monitoring pól i prognoza krótkoterminowa pozwala na wykonanie optymalnego terminu zwalczania stonki ziemniaczanej. Sprawdzanie należy przeprowadzać co 2-3 dni od czerwca do września, podczas kontroli ważne jest aby zajrzeć również na spodnie strony liści, gdzie samice składają jaja.

Progi szkodliwości – moment na reakcję:

Jak zapobiegać występowaniu stonki ziemniaczanej?

Skuteczne zapobieganie występowaniu stonki ziemniaczanej to podstawa zrównoważonej ochrony plantacji ziemniaków. Najważniejszym elementem profilaktyki jest przestrzeganie płodozmianu – ziemniaki powinny być uprawiane na tym samym polu nie częściej niż co 3-4 lata. Jesienne orkowanie na głębokość 25-30 cm niszczy zimujące w glebie dorosłe osobniki, zmniejszając populację szkodnika w kolejnym sezonie. Regularne usuwanie chwastów z rodziny psiankowatych, takich jak psianka czarna czy pokrzyk, eliminuje alternatywne rośliny żywicielskie stonki. Wybór odmian ziemniaków o grubszych liściach i szybszym wzroście, oraz optymalne terminy sadzenia w dobrze przygotowaną glebę, zwiększają odporność roślin na szkodniki. Dodatkowe zabiegi pielęgnacyjne, jak regularne okopywanie i prawidłowe nawożenie, wzmacniają kondycję roślin, czyniąc je mniej podatnymi na uszkodzenia przez stonkę ziemniaczaną.

Rekomendowane środki ochrony roślin na stonkę ziemniaczaną

Gdy liczebność stonki przekracza próg szkodliwości, nie ma na co czekać – konieczne jest zastosowanie oprysku. Wybór odpowiedniego środka ochrony roślin ma kluczowe znaczenie dla skuteczności zabiegu i ochrony plonu. Poniżej znajdziesz sprawdzone preparaty, które cieszą się dobrą opinią wśród rolników i skutecznie zwalczają zarówno larwy, jak i dorosłe chrząszcze. Warto pamiętać o rotacji substancji czynnych, by ograniczyć ryzyko uodpornienia się szkodnika.

Benevia 100 OD

Stonka ziemniaczana

• Substancja czynna: cyjanotraniliprol (związek z grupy antranilowych diamidów) – 100 g/l (10,26%)

• Maksymalna/zalecana dawka dla jednorazowego zastosowania: 125 ml/ha.

• Termin stosowania: od fazy dwóch liści do fazy, gdy widoczne są pierwsze jagody (BBCH 12 – 70).

• Zabieg wykonać po wystąpieniu szkodnika, w czasie składania jaj oraz wylęgu pierwszych larw.

• Zalecana ilość wody: 300-600 l/ha.

• Zalecane opryskiwanie: drobnokropliste.

• Odstęp między zabiegami: co najmniej 7 dni

•Maksymalna liczba zabiegów w sezonie wegetacyjnym: 2

Coragen 200 SC

Stonka ziemniaczana (larwy i chrząszcze)

• Substancja czynna: chlorantraniliprol (związek z grupy antranilowych diamidów) – 200 g/l (18,4%)

• Maksymalna dawka dla jednorazowego zastosowania: 62,5 ml/ha.

• Zalecana dawka dla jednorazowego zastosowania: 50 – 62,5 ml/ha.

• Termin zabiegu: Zabieg wykonać po wystąpieniu szkodnika, nie później niż do początku fazy
kwitnienia. Wyższą z zalecanych dawek stosować w przypadku dużej liczebności szkodnika oraz
bujnej naci ziemniaczanej.

• Maksymalna liczba zabiegów w sezonie wegetacyjnym: 2.

• Odstęp między zabiegami: co najmniej 10 dni.

• Zalecana ilość wody: 150 – 400 l/ha.

Coragen 200 SC 50ml na stonkę tantnisia

84,00 zł

Kup teraz

Mospilan 20 SP

Larwy i chrząszcze stonki ziemniaczanej

• Substancja czynna: acetamipryd

•Maksymalna/zalecana dawka dla jednorazowego zastosowania: 0,08 kg/ha.

• Termin stosowania: Zabieg wykonać w momencie składania jaj i masowego wylęgu larw. W
przypadku długotrwałych nalotów szkodnika zabieg można powtórzyć z użyciem środka z
innej grupy chemicznej.

• Zalecana ilość wody: 200-400 l/ha.

• Zalecane opryskiwanie: średniokropliste.

• Maksymalna liczba zabiegów w sezonie wegetacyjnym: 1.

Karate Zeon 050 CS

Larwy i chrząszcze stonki ziemniaczanej

• Substancja czynna: lambda-cyhalotryna (związek z grupy pyretroidów) – 50 g/l (4,81%).

• Maksymalna dawka dla jednorazowego zastosowania: 0,16 l/ha.

• Zalecana dawka dla jednorazowego zastosowania: 0,12 – 0,16 l/ha.

• Termin stosowania: zabieg wykonać po wystąpieniu szkodnika. Wyższą z zalecanych dawek
stosować do zwalczania chrząszczy oraz w przypadku bujnej naci ziemniaczanej.