Jak przechowywać ziemniaki? Najważniejsze wskazówki

Prawidłowe przechowywanie ziemniaków stanowi kluczowy element całego cyklu produkcyjnego w rolnictwie. Bulwa ziemniaka, nawet po zbiorze, pozostaje żywym organizmem, w którym zachodzą ciągłe procesy fizjologiczne i biochemiczne. Stworzenie nieodpowiednich warunków fizycznych skutkuje poważnymi stratami w ogólnej masie bulw oraz pogorszeniem ich jakości.

Właściwy termin zbioru stanowi fundament udanego przechowywania ziemniaków. Do zbiorów ziemniaków przeznaczonych do długotrwałego przechowywania przystępujemy dopiero, gdy bulwy mają wykształconą, dojrzałą skórkę, która nie schodzi pod naciskiem palca. Teoretycznie ziemniak dojrzewa w ciągu 45-60 dni, ale najlepiej zawsze zaczekać, aż ziemniaki przekwitną. Sygnałem do rozpoczęcia zbiorów jest żółknięcie części nadziemnych rośliny oraz łatwe oddzielanie się bulw od stolonów. Wczesne odmiany można zbierać już pod koniec czerwca jako młode ziemniaczki, jednak do długotrwałego przechowywania nadają się wyłącznie dojrzałe bulwy późnych odmian zbierane od sierpnia do końca września.

Technika zbioru ma bezpośredni wpływ na jakość przechowalniczą ziemniaków. Zbiór powinien odbywać się podczas ciepłej i suchej pogody, przy temperaturze gleby powyżej 10°C i wilgotności nie większej niż 15%. Do zbioru nie przystępuje się, gdy panują upały około 30 stopni Celsjusza, ponieważ wysokie temperatury przyczyniają się do powstawania obić i uszkodzeń mechanicznych. Bulwy należy wykopywać ostrożnie, aby było jak najmniej uszkodzeń, które mogą stać się bramą wejścia dla patogenów. Plantacja powinna być wcześniej przygotowana do zbioru poprzez usunięcie chwastów i resztek roślinnych. Po wykopaniu ziemniaki wymagają wstępnego sortowania w celu usunięcia bulw uszkodzonych, chorych oraz zanieczyszczeń, które mogłyby negatywnie wpłynąć na przechowywanie całej partii.

Właściwe przygotowanie miejsca składowania jest niezbędne dla sukcesu całego przedsięwzięcia. Pomieszczenie przeznaczone na przechowalnie ziemniaków musi być suche, czyste i zabezpieczone przed wilgocią. Ściany i dno pomieszczenia powinny umożliwiać wentylację całego składowanego materiału. Najłatwiej utrzymać zalecane warunki w piwnicy, gdzie można zapewnić temperaturę 7-10°C i wysoką wilgotność powietrza około 80%. W przypadku przechowywania w kopcach na terenie ogrodu, należy wybrać suche, równe miejsce, najlepiej na delikatnym wzniesieniu. Sam kopiec powinien mieć około 1,5 m szerokości i nie więcej niż 1 metr wysokości, okryty warstwą słomy i przysypany ziemią z pozostawionym otworem wentylacyjnym na wierzchołku.

Profesjonalne przechowywanie ziemniaków składa się z kilku następujących po sobie etapów.

Pierwszy etap to osuszanie, które trwa 1-3 dni i ma na celu usunięcie nadmiaru wilgoci z powierzchni bulw oraz wydzielanego przez nie dwutlenku węgla.

Następny proces nazywany „dojrzewaniem” bulw powinien zachodzić w temperaturze 12-18°C nawet do 3 tygodni. W tym okresie następuje zabliźnianie uszkodzeń mechanicznych i korkowacenie skórki przy wilgotności powietrza około 95%.

Kolejnym etapem jest stopniowe schładzanie ziemniaków, które trwa około trzech tygodni i polega na obniżaniu temperatury o 0,2-0,5°C dziennie do osiągnięcia temperatury optymalnej dla danego przeznaczenia bulw.

Dopiero po tych wszystkich procesach ziemniaki wchodzą w fazę spoczynku właściwego, która może trwać nawet do dziewięciu miesięcy przy zachowaniu stałych, odpowiednich warunków.